Kto musi przejść badanie wstępne
Kodeks pracy wymienia trzy sytuacje:
- osoba przyjmowana do pracy — niezależnie od tego, czy to pierwsza praca w życiu, czy kolejna;
- pracownik młodociany, który zmienia stanowisko w tej samej firmie;
- pracownik przenoszony na stanowisko, na którym występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe — np. z biura na halę produkcyjną.
W praktyce w Tarnowie najczęściej chodzi o pierwszy z tych przypadków: nowa umowa, nowy pracodawca, start za kilka dni.
Kiedy badanie wstępne nie jest wymagane
Art. 229 § 1¹ Kodeksu pracy przewiduje dwa wyjątki. Oba opierają się na tym samym limicie — 30 dni od rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniej umowy:
| Sytuacja | Warunki |
|---|---|
| Ten sam pracodawca, kolejna umowa | To samo stanowisko albo stanowisko o takich samych warunkach pracy |
| Nowy pracodawca | Aktualne orzeczenie, a pracodawca uznaje, że warunki opisane w poprzednim skierowaniu odpowiadają nowemu stanowisku. Nie dotyczy prac szczególnie niebezpiecznych |
Jeśli którykolwiek warunek nie jest spełniony — przerwa jest dłuższa, zmienia się charakter pracy albo orzeczenie straciło ważność — badanie trzeba wykonać.
To pracodawca ocenia, czy warunki są takie same, i odpowiada za dopuszczenie do pracy. Jeśli ma wątpliwości, bezpieczniej wystawić nowe skierowanie.
Skierowanie: najważniejszy dokument
Badanie odbywa się na podstawie skierowania wystawionego przez pracodawcę. To w nim jest opis stanowiska i czynników, na które będziesz narażony — hałas, pyły, praca w nocy, prowadzenie wózka, praca na wysokości. Lekarz ustala zakres badania właśnie na tej podstawie, dlatego dwa badania wstępne w tej samej przychodni mogą wyglądać zupełnie inaczej.
Jeśli dostajesz skierowanie bez opisu czynników albo z ogólnikiem w rodzaju „brak narażeń” na stanowisku produkcyjnym — warto poprosić pracodawcę o uzupełnienie. Niepełne skierowanie to najczęstsza przyczyna drugiej wizyty. Zobacz, co powinno się w nim znaleźć.
Jak wygląda badanie
- Wywiad i badanie ogólne u lekarza uprawnionego do badań profilaktycznych.
- Badania dodatkowe lub konsultacje — tylko jeśli wynikają ze skierowania albo lekarz uzna je za potrzebne. Może to być np. badanie wzroku, słuchu czy konsultacja specjalisty.
- Orzeczenie — po zebraniu wyników. Od 17 kwietnia 2026 r. orzeczenie jest co do zasady wystawiane w postaci elektronicznej i trafia do Twojego Internetowego Konta Pacjenta; na życzenie możesz dostać wydruk. Więcej w poradniku o elektronicznym orzeczeniu.
Nie da się z góry obiecać, że orzeczenie będzie gotowe tego samego dnia — zależy to od zakresu badań.
Co zabrać do placówki
- skierowanie od pracodawcy,
- dokument tożsamości,
- okulary lub soczewki, jeśli ich używasz,
- dokumentację leczenia przewlekłego, jeśli lekarz może jej potrzebować — pokazujesz ją bezpośrednio lekarzowi, nie przesyłasz przez nasz formularz.
Kto płaci
Pracodawca — tak stanowi art. 229 § 6 Kodeksu pracy. Dotyczy to również kandydata, który dopiero zostanie zatrudniony. Jeśli zapłacisz w placówce samodzielnie, ustal z pracodawcą zwrot kosztów przed wizytą. Szerzej: kto płaci za badania.
Jak pomagamy
Zostawiasz imię i numer telefonu, wybierasz „badanie wstępne”. Oddzwaniamy z informacjami: czy skierowanie jest kompletne, jak umówić wizytę w placówce współpracującej z serwisem i czego się spodziewać. Pracodawcy z Tarnowa, którzy zatrudniają kilka osób naraz, mogą od razu skorzystać ze ścieżki dla firm.
Badania wstępne — pytania i odpowiedzi
Czy mogę zacząć pracę, a badanie zrobić w pierwszym tygodniu?
Nie. Art. 229 § 4 Kodeksu pracy zabrania dopuszczenia do pracy bez aktualnego orzeczenia o braku przeciwwskazań na danym stanowisku. Badanie wstępne trzeba więc zaplanować przed pierwszym dniem pracy.
Mam orzeczenie z poprzedniej firmy. Czy wystarczy?
Czasem tak. Jeśli nowa praca zaczyna się w ciągu 30 dni od zakończenia poprzedniej, orzeczenie jest aktualne, a nowy pracodawca uzna, że warunki na stanowisku odpowiadają tym opisanym w poprzednim skierowaniu — badanie nie jest potrzebne. Wyjątek nie obejmuje prac szczególnie niebezpiecznych. Szczegóły w poradniku o zatrudnieniu w ciągu 30 dni.
Czy badanie wstępne jest potrzebne przy umowie zlecenia?
Obowiązek z art. 229 Kodeksu pracy dotyczy pracowników, czyli osób na umowie o pracę. Zleceniodawca może jednak wymagać orzeczenia, np. ze względu na bezpieczeństwo na stanowisku. Warto to ustalić przed rozpoczęciem współpracy.
Ile trwa badanie wstępne?
Przy prostym skierowaniu — np. praca biurowa — zwykle jedna wizyta. Jeśli opis stanowiska wymaga konsultacji specjalistów lub badań dodatkowych, całość może się rozłożyć na kilka dni. Orzeczenie wydaje lekarz po skompletowaniu wyników.