Kogo dotyczy obowiązek
Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych przeprowadza się u osób, które podejmują lub wykonują prace, przy których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby. W praktyce w Tarnowie i okolicy to najczęściej:
- kucharze, pomoc kuchenna, kelnerzy wydający posiłki,
- pracownicy piekarni, cukierni, zakładów mięsnych i przetwórstwa spożywczego,
- sprzedawcy żywności nieopakowanej,
- pracownicy stołówek szkolnych, przedszkolnych i zakładowych.
Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia dodatkowo wymaga, by osoby pracujące przy produkcji lub obrocie żywnością miały orzeczenie o braku przeciwwskazań — a pracodawca przechowywał je i okazywał przy kontroli.
Jak wygląda badanie — dwa kroki
- Laboratorium. Badanie kału w kierunku nosicielstwa pałeczek Salmonella i Shigella (w tym duru brzusznego i durów rzekomych). Wykonują je laboratoria uprawnione w tym zakresie, np. laboratoria Państwowej Inspekcji Sanitarnej lub laboratoria, z którymi mają umowy.
- Lekarz. Na podstawie badania i wyniku z laboratorium lekarz wydaje orzeczenie. Może to być lekarz medycyny pracy albo lekarz podstawowej opieki zdrowotnej. Jeśli lekarz podejrzewa inne zakażenie, może zlecić dodatkowe badania lub konsultację.
Wynik laboratoryjny trzeba mieć przed wizytą u lekarza wydającego orzeczenie. Dlatego zaczynamy od próbki — a dopiero potem umawiamy lekarza.
Sanepid a badania medycyny pracy
Osoba zatrudniana w gastronomii zwykle potrzebuje obu: badania wstępnego z Kodeksu pracy i orzeczenia sanitarno-epidemiologicznego. Lekarz medycyny pracy może przeprowadzić je w ramach jednej ścieżki — pod warunkiem, że skierowanie od pracodawcy obejmuje oba cele.
Kto płaci
Gdy badanie dotyczy osoby podejmującej lub wykonującej pracę, koszty finansuje pracodawca albo zlecający wykonywanie prac (art. 8 ust. 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń). Inne zasady dotyczą uczniów i studentów kształcących się do takich prac — u nich badania laboratoryjne są finansowane z budżetu państwa (art. 8 ust. 3). Jeśli prowadzisz lokal i wysyłasz pracownika na badanie, ustal przy umawianiu, jak placówka i laboratorium wystawią rozliczenie.
Tarnów: gastronomia, przetwórstwo, sezon
Region tarnowski to zarówno lokale w Starym Mieście, jak i zakłady przetwórstwa spożywczego w okolicznych gminach. Najwięcej zgłoszeń dotyczących sanepidu pojawia się przed sezonem letnim i przy otwarciach nowych lokali. Właścicielom polecamy stronę gastronomia i żywność.
Sanepid — pytania i odpowiedzi
Ile czasu trzeba czekać na wynik z laboratorium?
To zależy od laboratorium i rodzaju badania. Badanie kału w kierunku nosicielstwa wymaga hodowli, więc wynik nie jest dostępny od ręki. Zaplanuj badanie z kilkudniowym wyprzedzeniem przed planowanym startem pracy.
Czy pracownik gastronomii płaci za badanie sam?
Nie. Jeśli badanie jest związane z pracą, koszt finansuje pracodawca lub zlecający wykonywanie prac (art. 8 ust. 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń). Odrębne zasady finansowania dotyczą uczniów i studentów kształcących się do takich prac.
Czy orzeczenie sanepidowskie ma datę ważności?
Przepisy nie ustalają jednego, sztywnego okresu ważności. Lekarz może wyznaczyć termin kolejnego badania. Szerzej na stronie o orzeczeniu sanitarno-epidemiologicznym.