Skąd wziąć datę kolejnego badania
Z ostatniego orzeczenia. Lekarz medycyny pracy wpisuje w nim termin następnego badania okresowego. Od kwietnia 2026 r. orzeczenia są co do zasady elektroniczne — jeśli nie masz wydruku, znajdziesz je w Internetowym Koncie Pacjenta, a pracodawca otrzymuje je od jednostki medycyny pracy.
Okres między badaniami jest różny: inny dla pracownika biurowego, inny dla osoby pracującej w hałasie czy przy substancjach chemicznych. Lekarz bierze pod uwagę wskazówki metodyczne z rozporządzenia, warunki opisane w skierowaniu i wynik badania. Dlatego nie warto planować badań w firmie według jednego cyklu dla wszystkich.
Kto pilnuje terminu
Formalnie — pracodawca. To on wystawia skierowanie (art. 229 § 4a) i nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia (art. 229 § 4). Pracownik ma z kolei obowiązek poddać się badaniu.
W małych firmach, a takich jest w Tarnowie zdecydowana większość, terminy często „wiszą” w głowie właściciela albo w segregatorze. Wystarczy jeden urlop i data przepada. Prosty sposób: przy każdym orzeczeniu od razu wpisać termin kolejnego badania do kalendarza z wyprzedzeniem 4–6 tygodni.
Badanie okresowe krok po kroku
- Pracodawca wystawia skierowanie — z aktualnym opisem stanowiska. Jeśli od ostatniego badania zmieniły się warunki pracy (nowa maszyna, praca nocna, kontakt z chemią), skierowanie musi to uwzględniać.
- Pracownik umawia wizytę w jednostce, z którą firma ma umowę, albo — jeśli takiej nie ma — zostawia kontakt, a my przekazujemy informacje organizacyjne.
- Lekarz przeprowadza badanie w zakresie wynikającym ze skierowania; może zlecić badania dodatkowe.
- Orzeczenie trafia do pracownika (IKP lub wydruk na życzenie) i do pracodawcy — w sposób i w terminie określonym w umowie z jednostką medycyny pracy.
Jeśli pracownik przechodzi na stanowisko z czynnikami szkodliwymi lub uciążliwymi, potrzebne jest badanie wstępne — nawet gdy poprzednie orzeczenie jest jeszcze ważne.
Badania okresowe w firmie — jak to uporządkować
Przy kilku czy kilkunastu osobach najlepiej działa zestawienie: stanowisko, data ważności orzeczenia, osoba odpowiedzialna za skierowanie. Bez danych o zdrowiu — tych pracodawca i tak nie dostaje; orzeczenie zawiera tylko informację o zdolności do pracy lub przeciwwskazaniach.
Jeśli w Twojej firmie zbiera się kilka terminów w podobnym czasie, napisz w zapytaniu dla firm liczbę osób i rodzaje stanowisk. Pomożemy ustalić, jak rozłożyć wizyty, żeby nie zatrzymać produkcji ani obsługi klientów.
Dla pracownika
Jeśli widzisz, że Twoje orzeczenie wygasa za kilka tygodni, a nikt w firmie o tym nie wspomina — zgłoś to sam. Badanie zrobione na czas oszczędza nerwów obu stronom: Tobie przerwy w pracy, pracodawcy problemu przy kontroli inspekcji pracy.
Badania okresowe — pytania i odpowiedzi
Co 2 lata, co 3 lata czy co 5 lat?
Nie ma jednej odpowiedzi. Rozporządzenie o badaniach pracowników zawiera wskazówki metodyczne dotyczące częstotliwości dla różnych czynników, ale o konkretnej dacie kolejnego badania decyduje lekarz — uwzględnia stanowisko, narażenia i stan zdrowia. Ta data jest wpisana w orzeczeniu.
Czy badanie okresowe odbywa się w godzinach pracy?
W miarę możliwości tak — art. 229 § 3 Kodeksu pracy mówi, że badania okresowe i kontrolne przeprowadza się w miarę możliwości w godzinach pracy, a pracownik zachowuje za ten czas prawo do wynagrodzenia. Jeśli badanie odbywa się w innej miejscowości, przysługuje zwrot kosztów przejazdu na zasadach podróży służbowej.
Termin minął, a pracodawca nie dał skierowania. Co robić?
Zgłosić to przełożonemu lub kadrom jak najszybciej. Bez aktualnego orzeczenia pracodawca nie powinien dopuszczać do pracy. Opisaliśmy to krok po kroku w poradniku Minął termin badań okresowych — co teraz.
Czy przy zmianie pracodawcy liczy się stare badanie okresowe?
Przy zmianie pracodawcy mówimy o badaniu wstępnym, nie okresowym. Aktualne orzeczenie może zwolnić z badania wstępnego tylko w ściśle określonych warunkach (m.in. nowa praca w ciągu 30 dni i takie same warunki pracy).